De Data Act: je recht om over te stappen naar een andere clouddienst
De Data Act is een Europese wet die onder meer regelt dat je makkelijker kunt overstappen van de ene clouddienst naar de andere. In het Nederlands heet hij de Dataverordening (Verordening (EU) 2023/2854). Hij geldt sinds 12 september 2025. In dit artikel lees je in gewone taal wat hij regelt voor overstappen. Dit is uitleg, geen juridisch advies.
Voor welke diensten?
Hoofdstuk VI van de Data Act (artikel 23 tot en met 31) gaat over overstappen tussen dataverwerkingsdiensten. Daaronder vallen de gangbare online diensten waar je gegevens staan, zoals opslag, e-mail en samenwerken in de cloud. Er zijn uitzonderingen: voor diensten die grotendeels op maat voor één klant zijn gebouwd, en voor testversies (artikel 31).
Wat de Data Act regelt bij overstappen
- Afspraken op papier. Hoe overstappen werkt, moet in een schriftelijk contract staan, en de aanbieder moet je helpen bij je overstap (artikel 25).
- Opzegtermijn. Om een overstap te starten mag de aanbieder een opzegtermijn van ten hoogste twee maanden vragen.
- Overgangsperiode. Daarna volgt een overgangsperiode van ten hoogste 30 dagen waarin de dienst blijft werken en de overstap wordt gedaan. Is dat technisch niet haalbaar, dan moet de aanbieder dat binnen 14 werkdagen melden en mag de periode ten hoogste zeven maanden zijn.
- Gegevens ophalen. Na de overgangsperiode heb je minstens 30 dagen om je gegevens op te halen. Daarna moet de aanbieder ze volledig wissen.
- Welke gegevens en welk formaat. Het contract moet beschrijven welke gegevens je kunt meenemen. Als er geen afgesproken norm voor zo'n dienst is, moet de aanbieder je gegevens op verzoek exporteren in een gestructureerd, algemeen gebruikt en machineleesbaar formaat (artikel 30).
- Overstapkosten. Tot 12 januari 2027 mag een aanbieder alleen verlaagde overstapkosten rekenen, niet hoger dan zijn eigen kosten. Vanaf 12 januari 2027 mag hij geen overstapkosten meer rekenen (artikel 29). Het gewone abonnement voor de dienst valt daar niet onder: dat betaal je zolang de overeenkomst loopt.
Wat de Data Act niet voor je doet
De Data Act maakt overstappen makkelijker, maar hij zet je gegevens niet zelf over. Een export die je nieuwe dienst niet kan lezen, heb je weinig aan. Daarom tellen open standaarden: bestanden blijven gewone bestanden, mail gaat via IMAP, agenda's als .ics-bestand en contactpersonen als .vcf-bestand. Exporteer daarom zelf, en controleer of je de bestanden bij je nieuwe dienst kunt openen.
Gaat het om persoonsgegevens van anderen, zoals je klanten of leden? Dan geeft ook de AVG regels voor wat er met die gegevens gebeurt als de dienst stopt. Twijfel je over je eigen situatie, vraag het dan aan een jurist.
Weggaan bij WebOké
Bij WebOké haal je je gegevens zelf op in Mijn WebOké en in je producten: een back-up van je website en databases downloaden, je mail via IMAP kopiëren, je Nextcloud exporteren, je domein verhuizen met de verhuiscode en je klantgegevens downloaden. Hoe dat per product gaat, en wat er gebeurt als je opzegt, lees je in Vertrekken bij WebOké: zo neem je je gegevens mee.